نزدیک شدن به خنده‌ های عمل‌ نکرده؛ این کتاب را با احتیاط بخوانید


   ۲۳ دی ۱۳۹۶    ۴:۳۶ ب.ظ    146 بازديد    بدون دیدگاه

نخستین کتاب پژوهشی طنز دفاع مقدس به طنز و شوخ‌طبعی در خاطره نوشته‌های این دوران می‌پردازد.

به گزارش شیرین طنز، به نقل از خبرگزاری فارس از شیراز، در کتاب پژوهشی «خنده‌های عمل‌نکرده» می‌خوانیم: «…یک بار یکی از جنازه­‌ها توجه­‌مان را جلب کرد و حساس شدیم کاغذی را که روی آن با خط درشت نوشته بود «­وصیت­نامه» بخوانیم، ببینیم امثال این بچه­‌ها که تازه بالغ شده و از مال دنیا هم چیزی ندارند، بازماندگانشان را به چه اموری سفارش می­‌کنند. کاغذ را که باز کردیم نمی­‌دانستیم بالای سر بدن شهید بخندیم یا گریه کنیم. نوشته بود: برای من گریه نکنید. برای بابام گریه کنید که می­‌خواهد خرج کفن و دفن مرا بدهد و برایم شب هفت و چهلم بگیرد. بینوا هرچی یک عمر جمع کرده باید بدهد مردم بخورند!»

عبدالرضا قیصری که ورود او به مقوله طنز به اواخر دهه هفتاد و با کتاب «خمپاره‌های خواب‌آلود» برمی‌گردد، در نخستین کتاب پژوهشی طنز دفاع مقدس کشور تلاش می‌کند که آن را از حالت تنها پژوهشی بیرون بیاورد و نمونه آن، طنز ابتدای این گزارش است که طنز موقعیت را به تصویر می‌کشد.

نمونه‌های دیگری از این نمونه طنز به نقل از کتاب‌های نویسندگان دفاع مقدس در این کتاب را تنها با یک خاطره دیگر از کتاب «خنده‌های عمل‌نکرده» مرور می‌کنیم:

«بیسیم­‌چی می­‌گفت: دشمن فوق‌العاده به ما نزدیک شده، نمی­‌توانیم از خجالتشان در بیاییم، چه کار کنیم؟ که جواب مثل همیشه «مقاومت کنید» بود… هرچه بیسیم‌­چی با گریه می­‌گفت: آمدند، گرفتند، زدند، بردند، کشتند… و از این حرف­‌ها، هیچ تأثیری نداشت. دست آخر با حالت عصبانی و تندی گفت: لامصب! اگه باور نداری، می­خوای گوشی رو بدم با خودشون صحبت کن، اگر عربی بلدی! من (راوی خاطره) هم بین خنده و گریه اسیر شده بودم و به سختی خودم را کنترل می­‌کردم.» و نویسنده در توضیح این نمونه طنزها می‌نویسد: «در این خاطره با یک طنز تلخ مواجه می­‌شویم.»

نویسنده این اثر پژوهشی که به خاطره نوشته‌های دفاع مقدس در حیطه طنز می‌پردازد در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در شیراز بابیان این‌که موضوع‌بندی طنزهای دوران دفاع مقدس در آثار منتشرشده بسیار متنوع است می‌گوید: مسئله‌ای که این کتاب را از حالت تنها پژوهشی بودن بیرون می‌آورد؛ آوردن نمونه‌های طنز در موضوعات مختلف است.

وی خاطره طنز زیر با موضوع «انتقاد» که در فصل چهارم کتاب با عنوان «کارکردها و دستمایه‌های طنز در خاطره نوشته‌های جبهه و جنگ» آمده است را گویای این مطلب می‌داند:

«… از وضع مالی‌­اش می­‌نالید. می­‌گفت: از اینجا که بروم نه کار درست و حسابی دارم نه سرمایه. یکی از رزمندگان قدیمی راهنمایی‌­اش می­‌کرد، می­‌گفت: من جای شما باشم تا جنگ تمام نشده می‌­روم خط مقدم، چند وقت آنجا می­‌مانم تا شهید بشوم. شهید که شدی، بنیاد قطعاً یک مقداری پول در اختیارت می­‌گذارد، خودت هم یک مقدار جور کن و روی آن بگذار و بده برای یک دستگاه مینی­‌بوس و کرایه­‌کشی کن! آقای خودت باش و نوکر خودت! فقط شهید بشوی، اولش یک کم خون می‌­آید، که نباید بترسی!»

نمونه دیگر طنزی که در این کتاب موضوع‌بندی و بررسی‌شده در بخش اخلاق و اعتقادات است که نمونه‌ای از آن را در زیر آورده‌ایم.

«… آدم عجیب و غریبی بود. دست به غیبتش عالی بود. دائم هم ورد زبانش بود که:«الغیبتُ عجب کیفی دارد»! غیبت‌­ها را دسته­‌بندی کرده بود؛ جیم شدن از صبحگاه، رد شدن از لای سیم خاردار پادگان و رفتن به شهر، و از همه بدتر، پشت سر این و آن حرف زدن! جالب بود که قانون مجازات غیبت‌کننده را هم خودش وضع کرد و گفت:«هر کس غیبت نوع سوم بکنه و پشت سر دیگران حرف بزنه، هر کس غیبتش را می‌­شنوه باید بهش پس گردنی بزنه». و بعد با همه دست داد که دیگر غیبت نکند. هنوز دستش در دست یکی از بچه‌­ها بود که گفت:«رضا هم تنبلی را به اوج خودش رسونده، یک ساعته رفته چایی بیاره… »خوب، خودش اینطور خواسته بود و باید مجازات می­‌شد…

وقتی فهمیدم مفقودالاثر شده می­‌گفتم:«کاش امروز بود و تو سرم می­‌زد تا این همه غیبت نکنم!»

نویسنده به همگان و نه‌تنها پژوهشگران توصیه می‌کند که این کتاب را بخوانند و چنان چه شما هم با ورق زدن این کتاب، خاطره‌ای با عنوان «یا بخور یا گریه کن» را بخوانید در حرف قیصری لحظه‌ای درنگ نمی‌کنید.

«… می‌­گفت: مراسم دعای کمیل بود. «صفدر میرزایی» با «کماشبندی»، بالای تپه نگهبان بودند، دعا از بلندگو پخش می­‌شد و در گوشه و کنار، هرکس برای خودش خلوت و حالی داشت. «کماشبندی» می­‌گفت: آن شب«میرزایی» حدود دو کیلو انار با خودش آورده بود روی تپه و سرِ پست، تا آخر دعا می­‌خورد و گریه می­‌کرد. پرسیدم: «مگر می­‌شود»؟! گفت: «وقتی عبارت­‌خوانی می­‌کردند آن­ها را فشرده می­‌کرد و بعد از ذکر مصیبت و گریه، آن­‌ها را یکی یکی همانطور که سرش پایین بود می­‌مکید! کاری که گمان نم‌ی­کنم کسی که تا به حال کرده باشد». به او می‌­گفتم: «بابا یا بخور یا گریه کن»! هر دو که با هم نمی‌­شود، ولی او نشان داد که می­‌شود!

از قیصری پیشنهادش را در مورد تیتر گزارش سؤال کردیم و او با لبخندی پاسخ داد: «نزدیک شدن به خنده‌های عمل‌نکرده؛ این کتاب را بااحتیاط بخوانید»

به گزارش فارس، کتاب «خنده‌های عمل‌نکرده» نخستین اثر پژوهشی کشور در حوزه طنز دفاع مقدس با نگاهی به طنز و شوخ‌طبعی در خاطره‌های این دوران؛ توسط عبدالرضا قیصری و با حمایت بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس فارس منتشرشده است.

این کتاب حاصل پژوهش این نویسنده در پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد در رشته ادبیات پایداری دانشگاه شهید باهنر کرمان است.

انتهای پیام/

مطالب مرتبط :

ارسال به شبکه های اجتماعی :
تلگرام فیس بوک گوگل توییتر لینکدین کلوب فیس نما هم میهن تبیان افسران

لینک کوتاه این نوشته
http://shirintanz.ir/?p=26611

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.


برو به ابتدای صفحه